'Een gezamenlijk meetnetwerk waar iedereen iets uit kan leren'
Met twee interessante en inhoudelijke avonden op 1 en 8 september is het Bodem & Water Meet- en Leernetwerk binnen de Regio Deal Foodvalley 2.0 gestart. Doel van dit netwerk is dat boeren, overheden en kennisinstellingen samen onderzoeken, meten én leren hoe we de bodems en waterkwaliteit in Regio Foodvalley kunnen verbeteren.
Doel van beide avonden was het ophalen en doorspreken van vragen vanuit de praktijk rondom bodem- en waterkwaliteit. ‘Ik ben wel benieuwd wat jullie van plan zijn,’ gaf een van de deelnemers een schot voor de boeg. Op dat plan moet hij echter nog even wachten: ‘We willen juist samen ophalen aan welke kennis behoefte is,’ legt Arian van Westreenen, projectleider van Waterschap Vallei en Veluwe, uit. ‘Pas als we dat weten, kunnen we bepalen wat we gaan meten, met welke meettechnieken en op welke plekken. Kortom, we willen een gezamenlijk plan gaan maken.’
Inbreng
Wanneer de kennisvragen bekend zijn, worden ze gerubriceerd en ontstaat een patroon. Lara Aelen van adviesbureau Arcadis, dat dit traject begeleidt, is realistisch: ‘We moeten straks keuzes maken, want we kunnen onmogelijk overal alles meten. We hopen echter dat er een gezamenlijk meetnetwerk ontstaat waar iedereen iets uit kan halen. Dus niet één persoon alles, maar het idee is dat je iets van jouw inbreng herkent en dat dit stukje van het meetnetwerk voor jou relevant en leerzaam is.’
Vragen
Na een aantal voorbeelden van kennisvragen gaan de aanwezigen met elkaar in gesprek rondom de vraag: wat willen wij graag meten en weten over bodem- en waterkwaliteit? Pratenderwijs blijken er diverse vragen te leven bij de deelnemende boeren, zoals:
- Wat is het effect van bufferstroken en het verschralen van de bodem op uit- en afspoeling van stoffen richting grond- en oppervlaktewater?
- Is de herkomst van gemeten stoffen in het water te herleiden tot de juiste bron? Bij onwenselijke stoffen wordt al snel naar de landbouw gewezen, maar klopt dat wel?
- Heeft het ureumvan melk invloed op de waterkwaliteit?
- Welk effect heeft irrigatie en beregenen op de infiltratiecapaciteit, uitspoeling van nitraat en fosfaat na een droge periode?
- Welke mogelijkheden zijn er om het waterbergend vermogen van bodems te vergroten?
Eigenaarschap
Een belangrijk onderwerp is wie toegang heeft en krijgt tot de gemeten resultaten. Wie is eigenaar en wat gebeurt ermee? Arian legt de deelnemende agrariërs voor: ‘Voor data die van jullie percelen komen, denken we erover na een contract op te stellen. De gegevens worden opgeslagen op een wettelijk juiste manier. Als boer ben en blijf je eigenaar en kun je aangeven wie jouw gegevens mogen inzien, hoe en in welke mate je jouw data geanonimiseerd wilt hebben, enzovoort.’ Geert Butz (gemeente Ede) vult aan: ‘Door deze gegevens weg te zetten bij een private partij, zijn ze niet opvraagbaar via de WOO (Wet Open Overheid), wat bij een gemeente dus wel kan.’ Gesprekken hierover met een private partij zijn gaande.
Welkom!
Het eigenaarschap betreft niet alleen data, maar in feite ook het project als geheel. Waterschap Vallei en Veluwe is projectleider en penvoerder, maar het idee leeft bij alle partijen dat het Meet- en Leernetwerk pas gaat werken als het gedragen wordt door de mensen die het betreft. De aanwezige boeren gaven dat ook terug: ‘Kom bij ons voor praktische informatie, want die hebben we.’
In het najaar volgt een nieuwe bijeenkomst waarop een terugkoppeling zal plaatsvinden over de opgehaalde vragen. Belangstellenden die 1 en 8 september niet aanwezig konden zijn hier dan ook van harte welkom. Plaats en tijd worden nog bekend gemaakt. Kortom: wordt vervolgd!
